CHÀO MỪNG BẠN ĐẾN WEBSITE SỞ TƯ PHÁP TỈNH BẾN TRE !

Lập di chúc việc cần làm

Email In PDF.
Hiện nay tình hình tranh chấp đất đai trong nội tộc rất phổ biến, chủ yếu là anh em tranh chấp thừa kế quyền sử dụng đất với nhau.

Nguyên nhân là khi còn sống cha mẹ không lập di chúc nói rõ ý nguyện phân chia tài sản cho con cái thế nào, hoặc có trường hợp có lập văn bản nhưng không thể hiện đó là di chúc như tờ tương phân hay tờ ủy quyền, dẫn đến việc khi cha mẹ mất anh em không tự thỏa thuận phân chia di sản thừa kế mà tranh giành, mâu thuẫn dẫn đến tranh chấp, thưa kiện rất phức tạp, mất hết tình nghĩa.

Thực tế theo tập quán địa phương, người dân thường xử sự theo cách: Nếu cha mẹ có đất đai, tài sản thì khi những người con lớn lập gia đình, ra ở riêng thường được cho một phần đất để cất nhà sinh sống hoặc được hỗ trợ một khoản tiền hay vàng làm vốn. Phần nhà đất còn lại ai sống cùng cha mẹ thì quản lý, sử dụng đồng thời có trách nhiệm thờ cúng. Phần tài sản này thường được nhìn nhận như phần di sản thờ cúng (hương hỏa) và trước đây thường người con út đảm trách nghĩa vụ thờ cúng nên trực tiếp quản lý phần tài sản cha mẹ để lại. Vì vậy mới có câu “Giàu út ăn nghèo út chịu” hay “Giàu con út, khó con út”. Hiện nay do điều kiện xã hội phát triển thì không nhất thiết phải là con út mà bất kỳ con nào sống cùng cha mẹ thì quản lý tài sản và thờ cúng theo thỏa thuận trong gia đình.  Nhưng theo pháp luật thì nếu không có di chúc thì phần tài sản của cha mẹ để lại là di sản, nếu trong gia đình thuận thảo, tự phân chia hay thống nhất giao cho ai thì tốt. Nếu không đồng thuận sẽ phát sinh tranh chấp, mâu thuẫn dẫn đến kiện tụng rất phức tạp. Nếu đã yêu cầu Tòa án giải quyết theo pháp luật thì  phải chứng minh đầy đủ về quan hệ thừa kế của những người đồng thừa kế và phải có sự tham gia của tất cả các đồng thừa kế. Tài sản là di sản thừa kế nếu chia theo pháp luật thì ai cũng có quyền thừa hưởng như nhau không phân biệt con trai, con gái, con đẻ, con nuôi, con trong giá thú, con ngoài giá thú. Cũng không phân biệt người con nào trước đây đã được cha mẹ cho đất, cho tiền hay vàng rồi. Cũng không phân biệt giàu nghèo, công sức đóng góp phụng dưỡng cha, mẹ.

Việc giải quyết phân chia đi sản theo pháp luật còn phụ thuộc vào thời hiệu, vào kết quả thi hành án vốn không dễ dàng.

Nói chung nguy cơ khi đã được phân xử theo pháp luật thì cũng chưa hẳn đã đảm bảo đạo lý và sự công bằng. Còn về tình cảm thì khó tránh khỏi sứt mẻ.

Vì vậy để đảm bảo quyền định đoạt của người có tài sản, tránh những tranh chấp phát sinh, huynh đệ tương tàn thì việc chủ động lập di chúc khi còn minh mẩn là việc cần làm, nên làm càng chặt chẽ, đầy đủ càng tốt.

Pháp luật cho phép bất kỳ ai có tài sản hợp pháp đều có quyền lập di chúc. Ngay cả người từ 15 tuổi đến chưa đủ 18 tuổi cũng có thể lập di chúc nếu được cha mẹ hoặc người giám hộ đồng ý.

Người lập di chúc có quyền chỉ định người thừa kế hoặc truất quyền hưởng di sản của người thừa kế, phân định di sản cho từng người thừa kế; dành phần tài sản để di tặng, thờ cúng; giao nghĩa vụ cho người thừa kế; chỉ định người giữ di chúc; người quản lý di sản, người phân chia di sản. Những quyền này được thể hiện trong nội dung của di chúc.

Di chúc được lập bằng văn bản có công chứng hoặc chứng thực sẽ đảm bảo giá trị pháp lý.

Dù đã lập di chúc nhưng vẫn có thể sửa đổi, bổ sung, thay thế, hủy bỏ di chúc vào bất cứ lúc nào khi người lập di chúc còn sống.

Người lập di chúc có thể gửi giữ di chúc tại cơ quan công chứng để công chứng viên công bố di chúc khi mở thừa kế hoặc gửi người khác giữ bản di chúc để công bố hoặc giao lại cho người thừa kế.

Làm ra tài sản đã khó, có tài sản để lại cho con cháu làm sao tránh được chuyện giành ăn, xào xáo cũng không phải chuyện dễ. Vì vậy việc định đoạt tài sản theo ý mình là việc cần làm.