CHÀO MỪNG BẠN ĐẾN WEBSITE SỞ TƯ PHÁP TỈNH BẾN TRE !
Trang chủ Thông tin hoạt động Ngành Trung tâm Trợ giúp pháp lý Công tác trợ giúp pháp lý sau một năm nhìn lại

Công tác trợ giúp pháp lý sau một năm nhìn lại

Email In PDF.

Dưới sự lãnh đạo, chỉ đạo của lãnh đạo Sở Tư pháp và sự chỉ đạo về nghiệp vụ của Cục Trợ giúp pháp lý – Bộ Tư pháp, trong năm 2010 Trung tâm Trợ giúp pháp lý nhà nước tỉnh Bến Tre đã tổ chức triển khai thực hiện nhiệm vụ, thời gian từ ngày 01/10/2009 đến ngày 30/9/2010 và đạt được những kết quả cụ thể sau:

Về công tác thực hiện trợ giúp pháp lý

So với năm 2009, số vụ việc trợ giúp pháp lý (TGPL) cho người thuộc đối tượng có giảm (từ 278 vụ, việc năm 2009 xuống còn 220 vụ, việc (225 đối tượng) năm 2010). Sự suy giảm về số lượng vụ việc TGPL nêu trên xuất phát từ nguyên nhân khách quan: Hiệp định giữa Chính phủ Việt Nam và Chính phủ Thụy Điển về Dự án Hỗ trợ hệ thống trợ giúp pháp lý ở Việt Nam, 2005 – 2009 đã kết thúc nào ngày 30/11/2009, vì vậy các đối tượng do Dự án hỗ trợ Trung tâm đã tạm ngưng việc thực hiện trợ giúp (đối tượng người chưa thành niên; người dân tộc thiểu số; người bị nhiễm HIV/ASDS; phụ nữ là nạn nhân của bạo lực gia đình và buôn bán người; người mới ra tù tái hòa nhập với xã hội). Tuy nhiên về chất lượng vụ việc Trung tâm đã từng bước nâng lên, đảm bảo đúng theo quy định của Bộ Tiêu chuẩn về chất lượng vụ việc TGPL. Ngoài các vụ việc trên, Trung tâm còn tư vấn trực tiếp cho 1162 người không thuộc đối tượng được trợ giúp pháp lý. Trong đó tư vấn tại trụ sở cho 748 người (Trung tâm: 547; Chi nhánh 01: 138; Chi nhánh 02: 63 người). Tư vấn trực tiếp thông qua Trợ giúp pháp lý lưu động 414 người.

Họat động Trợ giúp pháp lý của Trợ giúp viên: Trong năm qua lực lượng Trợ giúp viên của Trung tâm tuy chỉ có 5 người nhưng số lượng vụ việc thực hiện khá cao, thực hiện 160 vụ việc trong đó tư vấn là 84, tham gia tố tụng là 62 và hòa giải là 14.

Hoạt động trợ giúp pháp lý ở cơ sở: Công tác TGPL lưu động: trong năm Trung tâm đã phối hợp với Phòng Tư pháp, Hội Liên hiệp Phụ nữ các huyện, UBND các xã tổ chức  73 cuộc trợ giúp pháp lý lưu động ở các xã, phường trong toàn tỉnh (trong đó, theo Chương trình hằng năm là 34 xã, theo Kế hoạch Trợ giúp pháp lý lưu động cho phụ nữ 10 xã, theo Kế hoạch Trợ giúp pháp lý cho trẻ em 10 xã, theo Chương trình Mục tiêu Quốc gia giảm nghèo 19 xã).Thông qua các buổi trợ giúp pháp lý lưu động, Trung tâm đã phát 33632 tờ gấp pháp luật, báo cáo chuyên đề pháp luật cho 3119 người dân tham dự và tư vấn trực tiếp cho 414 trường hợp. Trung tâm phối hợp với phòng Tư pháp các huyện tham gia sinh hoạt CLB.TGPL . Trong đó Câu lạc bộ Trợ giúp pháp lý xã Phú Nhuận hoạt động hàng tháng đạt hiệu quả cao. Công tác hòa giải: đã thực hiện 17 vụ, trong đó có 5 vụ hòa giải thành (được thực hiện tại Chi nhánh 01);

Triển khai các Chương trình Mục tiêu quốc gia: Thực hiện hoạt động TGPL trong Chương trình mục tiêu QGGN năm 2010: Trung tâm đã xây dựng xong kế hoạch hoạt động trợ giúp pháp lý trong Chương trình mục tiêu quốc gia giảm nghèo năm 2010 bao gồm các hoạt động: Tổ chức 19 cuộc TGPL lưu động tại xã nghèo An Đức (Ba Tri) và các xã có tỉ lệ hộ nghèo từ 15% đến dưới 25% trong tỉnh, bao gồm: xã Mỹ An, Bình Thạnh, Hòa Lợi, An Điền, Quới Điền, Thạnh Hải, Mỹ Hưng, Giao Thạnh, An Thuận, Thạnh Phong, thị trấn Thạnh Phú, Tân Hưng, An Hiệp, Bảo Thuận, Bảo Thạnh, Phú Sơn, Phú Vang, Phú Mỹ; sinh hoạt Câu lạc bộ và báo cáo chuyên đề pháp luật cho 12 Câu lạc bộ ở 12 xã khó khăn (CLB xã An Thuận, Bình Thạnh, Hòa Lợi, Mỹ An, Mỹ Hưng, Quới Điền-Thạnh Phú); CLB xã An Hiệp, An Đức, Tân Hưng, Bảo Thuận- Ba Tri; CLB xã Thạnh Trị, Thừa Đức – Bình Đại), thông tin tuyên truyền pháp luật như in ấn 22.000 tờ gấp pháp luật về trợ giúp pháp lý cung cấp cho tất cả người nghèo trong tỉnh, biên soạn, in sang băng catssete tuyên truyền về pháp luật trợ giúp pháp lý và một số quy định của pháp luật liên quan đến quyền lợi cơ bản của người dân, phát cho 164 xã phường trong toàn tỉnh để phát sóng trên Đài phát thanh của các xã.

Các hoạt động nghiệp vụ có liên quan đến công tác trợ giúp pháp lý

Xây dựng văn bản, kế hoạch hoạt động

Trung tâm đã hoàn thành Bộ thủ tục hành chính theo Đề án 30; tham mưu lãnh đạo Sở xây dựng Tờ trình gửi UBND tỉnh về việc đề nghị thành lập Chi nhánh của Trung tâm, đề nghị này đã được UBND tỉnh phê duyệt và ban hành Quyết định thành lập chi nhánh số 03.

Trung tâm đã xây dựng các kế hoạch cho hoạt động năm như: Kế hoạch Công tác TGPL lưu động năm, Kế hoạch Thực hiện trợ giúp pháp lý trong Chương trình MTQG giảm nghèo, Kế hoạch Lồng ghép giới trong hoạt động trợ giúp pháp lý, Kế hoạch Trợ giúp pháp lý lưu động cho phụ nữ, Kế hoạch Tập huấn, Kế hoạch Trợ giúp pháp lý cho trẻ em, Kế hoạch Khảo sát tình hình đăng ký khai sinh và tổ chức đăng ký khai sinh cho trẻ em tại xã An Đức, huyện Ba Tri (Chi nhánh 01)… trình lãnh đạo Sở phê duyệt để Trung tâm triển khai thực hiện. Ngoài ra Trung tâm còn phối hợp với Công ty Cổ phần Lâm thủy hải sản xuất khẩu Bến Tre xây dựng Kế hoạch phối hợp Trợ giúp pháp lý cho lao động nữ.

Công tác hướng dẫn nghiệp vụ: Đối với Chi nhánh: Việc hướng dẫn nghiệp vụ được thực hiện bằng cách kết hợp với việc họp Trung tâm hàng tháng qua đó lãnh đạo Trung tâm sẽ thông tin, hướng dẫn, giải đáp thắc mắc, các vấn đề phát sinh thực tế qua công tác của chi nhánh. Bên cạnh đó, giữa lãnh đạo Trung tâm, Chi nhánh và các Trợ giúp viên cũng thường xuyên thực hiện việc trao đổi qua điện thoại và trao đổi theo từng vụ việc cụ thể khi gặp phải những vướng mắc; Đối với Câu lạc bộ: Việc hướng dẫn nghiệp vụ cho Câu lạc bộ được thực hiện chủ yếu bằng các hình thức: cùng hướng dẫn và tham gia sinh hoạt Câu lạc bộ hàng tháng, trao đổi qua điện thoại,cung cấp các văn bản pháp luật mới để hướng dẫn Câu lạc bộ thực hiện và thông qua các lần tập huấn kiến thức pháp luật cho thành viên Ban Chủ nhiêm Câu lạc bộ.

Bồi dưỡng, tập huấn

Trong năm 2010 Trung tâm tổ chức 03 lớp tập huấn: 01 lớp Tập huấn kiến thức pháp luật và nghiệp vụ TGPL cho Chuyên viên, Trợ giúp viên pháp lý và Cộng tác viêncủa Trung tâm; 02 lớp Tập huấn kiến thức pháp luật cho các thành viên Ban Chủ nhiệm Câu lạc bộ TGPL, một lớp lấy từ nguồn kinh phí thường niên, một từ nguồn kinh phí của Quỹ  Trợ giúp pháp lý. Trong đó một lớp tập huấn các các bộ lãnh đạo của Trung tâm đến từng địa phương để thuyết giảng nên các thành viên của Ban chủ nhiệm đến tham dự đầy đủ và từ đó tiếp thu có hiệu quả hơn các kiến thức mới.

Về phương pháp tập huấn ngoài việc thuyết giảng có sử dụng công cụ hỗ trợ như máy chiếu, hình ảnh minh họa là chủ yếu, Trung tâm còn dành thời gian để trao đổi, thảo luận, giải đáp câu hỏi của học viên; Báo cáo viên gồm lãnh đạo Sở, lãnh đạo Trung tâm, ngòai ra Trung tâm còn mời báo cáo viên là người đang công tác chuyên môn liên quan đến lĩnh vực pháp luật tập huấn (mời Nguyễn Văn Chinh – Phó Giám đốc Sở Tài nguyên & Môi trường báo cáo Quy định của pháp luật về thu hồi đất, bồi thường, giải phóng mặt bằng và tái định cư); vì thế kiến thức pháp luật, kỹ năng trợ giúp pháp lý của học viên qua quá trình tập huấn từng bước được nâng cao.

Lãnh đạo Trung tâm đã quan tâm đến công tác đào tạo, bồi dưỡng cán bộ, trong năm 2010 đã cử 06 viên chức của Trung tâm tham gia khóa đào tạo luật sư; cử 05 viên chức đào tạo lớp cao học luật; cử 04 viên chức tham gia khóa bồi dưỡng nghiệp vụ trợ giúp pháp lý nhằm nâng cao trình độ và kỹ năng nghiệp vụ trợ giúp pháp lý cho đội ngũ viên chức trong Trung tâm; cử cán bộ viên chức tham gia các đợt tấp huấn nghiệp vụ trợ giúp pháp lý theo yêu cầu của Cục Trợ giúp pháp lý – Bộ Tư pháp để lĩnh hội kiến thức pháp luật mới ban hành cũng như các kỹ năng trong trợ giúp lý. Tham mưu lãnh đạo Sở Tư pháp kiện toàn Hội đồng phối hợp liên ngành về trợ giúp pháp lý trong hoạt động tố tụng. Trình độ chuyên môn nghiệp vụ của viên chức Trung tâm từng bước được nâng lên rõ rệt.

Kiểm tra, thẩm định, đánh giá chất lượng vụ việc trợ giúp pháp lý

Năm 2010 hoạt động của Trung tâm đã đạt được những kết quả nhất định, tuy nhiên số vụ việc tư vấn và vụ việc yêu cầu cử Trợ giúp viên, Luật sư – cộng tác viên tham gia tố tụng, đại diện ngoài tố tụng giảm so với cùng kỳ năm trước. Mặc dù số vụ việc tư vấn ở các huyện có giảm nhiều so với năm cùng kỳ nhưng xét về trình tự thủ tục thực hiện đúng quy trình hơn, đối với các Trợ giúp viên của Trung tâm và Chi nhánh thực hiện hình thức tư vấn dù đúng dù không đúng đối tượng đều ghi vào sổ theo dõi tổng hợp lưu hồ sơ nhằm đánh giá chất lượng vụ việc theo quy định chung. Qua đó cũng nhắm khắc phục được tư vấn sơ sài, không chất lượng và việc ghi phiếu bắt buộc Trợ giúp viên phải nghiên cứu văn bản pháp luật sâu hơn, vận dụng điều khoản của các quy định pháp luật một cách chính xác, không tư vấn chung chung

Việc kiểm tra, thẩm định, đánh giá chất lượng vụ việc trợ giúp pháp lý được thực hiện theo nguyên tắc kiểm tra, thẩm định, đánh giá chéo giữa các Trợ giúp viên với nhau và Trợ giúp viên kiểm tra, thẩm định, đánh giá chất lượng vụ việc hồ sơ của luật sư là Cộng tác viên của Trung tâm. Trung tâm TGPL Nhà nước tỉnh Bến Tre đã cố gắng nghiên cứu, triển khai việc đánh giá chất lượng vụ việc theo quy định của Bộ tiêu chuẩn cho các Trợ giúp viên, Chuyên viên và Cộng tác viên qua các lớp tập huấn; từng lúc thực hiện việc tăng cường quản lý chất lượng vụ việc do đội ngũ Trợ giúp viên pháp lý, Cộng tác viên thực hiện, đã dần dần tạo ra sự chuyển biến trong nhận thức của đội ngũ người thực hiện TGPL về chất lượng vụ việc TGPL, bảo đảm nâng cao chất lượng dịch vụ pháp lý của Trung tâm.

Hoạt động phối hợp và các hoạt động khác

Trong hoạt động TGPL công tác phối hợp đóng vai trò rất quan trọng, ảnh hưởng nhiều đến hiệu quả và mục đích ý nghĩa của hoạt động TGPL. Sự phối hợp giữa các cơ quan, tổ chức, cá nhân với Trung tâm TGPL thời gian qua đã tạo ra mối liên hệ thường xuyên, chặt chẽ trong công tác phối hợp triển khai, thực hiện các hoạt động TGPL. Cụ thể, trong thời gian qua công tác phối hợp thể hiện ở các hoạt động như sau:

- Phối hợp với Sở Lao động, thương binh và xã hội, Tỉnh đoàn, Trung tâm nuôi dạy trẻ vào đời sớm tổ chức sinh hoạt định kỳ thường xuyên Câu lạc bộ TGPL cho trẻ em có hoàn cảnh đặc biệt;

- Phối hợp với các cơ quan tố tụng cấp tỉnh là thành viên Hội đồng phối hợp liên ngành tổ chức họp sơ kết hoạt động của Hội đồng phối hợp liên ngành về TGPL trong hoạt động tố tụng của tỉnh;

- Phối hợp với Công ty CP Lâm thủy sản xuất khẩu Bến Tre Tổ chức 01 buổi trợ giúp pháp lý cho lao động nữ của Công ty (ngoài kế hoạch);

- Phối hợp với phòng Phổ biến, giáo dục pháp luật thực hiện 04 Chương trình Truyền hình theo Chương trình Mục tiêu Quốc gia giảm nghèo;

- Tổ chức 01 buổi Tọa đàm nâng cao chất lượng vụ việc TGPL trong hoạt động tham gia tố tụng trong lĩnh vực Hình sự năm 2010.

- Báo cáo chuyên đề pháp luật về Phòng chống bạo lực gia đình tại xã Bình Thới (Bình Đại);

Ngoài ra còn phối hợp với bản tin tư pháp của Sở Tư pháp, Báo Đồng Khởi tỉnh Bến Tre viết bài, tin nhăm thông tin tuyên truyền pháp luật hàng tháng.

Những thuận lợi và khó khăn trong quá trình công tác

Thời gian qua, được sự quan tâm, chỉ đạo trực tiếp, sâu sát của lãnh đạo Sở, cấp Ủy đảng, của chính quyền các cấp, sự ủng hộ, tạo điều kiện của các cơ quan, ban ngành, tổ chức và sự cố gắng, phấn đấu của tập thể Trung tâm đã tạo điều kiện cho Trung tâm hoàn thành cơ bản các hoạt động trọng tâm, đảm bảo tiến độ hoành thành chương trình thi đua kế hoạch năm đã đề ra. Ngòai ra, Trung tâm còn đề ra và tổ chức thực hiện các hoạt động cần thiết khác phát sinh trong tình hình thực tế như thực hiện Chương trình trợ giúp pháp lý cho trẻ em bị xâm hại tình dục và có sáng kiến mới để thực hiện trợ giúp pháp lý cho lực lượng lao động nữ của Cty cổ phần Xuất nhập khẩu lâm thủy sản Bến Tre.

Đội ngũ cán bộ nhiệt tình, trách nhiệm cao và sáng tạo, hoạt động trợ giúp pháp lý được thực hiện đa dạng, triển khai đến tận cơ sở, đã mang lại nhiều lợi ích cho người dân. Đồng thời hoạt động của Trung tâm còn đóng vai trò là cầu nối giúp chính quyền các cấp tháo gỡ, khắc phục những bất cập của Chính quyền đối với nhân dân.

Đội ngũ Trợ giúp viên tuy còn ít nhưng trình độ pháp luật được đào tạo cơ bản, có thâm niên làm công tác pháp luật, có người đã từng là Thẩm phán, Hội thẩm nhân dân trong thời gian qua đã cố gắng học hỏi, trao dồi kỹ năng bào chữa nên kết quả tham gia tố tụng rất khả quan. Hiện tại có 3 chuyên viên đang theo học lớp Đào tạo nghiệp vụ luật sư để chuẩn bị cho kế hoạch tăng số lượng Trợ giúp viên của Trung tâm.

Bên cạnh những thuận lợi nên trên thì Trung tâm còn gặp phải những khó khăn như sau:

- Về mạng lưới trợ giúp pháp lý ở cơ sở: Ban Chủ nhiệm Câu lạc bộ Trợ giúp pháp lý trình độ pháp luật còn nhiều hạn chế. Hoạt động của Câu lạc bộ chưa đồng đều. Chính quyền địa phương ở một số nơi chưa quan tâm tạo điều kiện để Câu lạc bộ hoạt động tốt. Mạng lưới cộng tác viên trong toàn tỉnh nhiều về số lượng nhưng thực tế số lượng Cộng tác viên hoạt động rất ít, đa số họ không hoạt động hoặc có hoạt động nhưng không lập hồ sơ vì vậy kết quả công việc không được ghi nhận;

- Về công tác trợ giúp pháp lý lưu động: Một số địa phương còn chưa thật sự quan tâm phối hợp với Trung tâm để thực hiện trợ giúp pháp lý có hiệu quả. Có nhiều xã đề nghị hoãn tổ chức trợ giúp pháp lý lưu động nhiều lần mặc dù đã có kế hoạch, khảo sát từ trước. Ở một số địa phương đa số người dân tham dự buổi trợ giúp pháp lý lưu động là những người không thuộc đối tượng được trợ giúp pháp lý, hoặc là cán bộ Chính quyền, Đoàn thể, Trưởng ấp, tổ trưởng tổ dân phố tham dự nên hoạt động của Trung tâm không đạt được mục đích. Chỉ giải đáp được những vấn đề pháp luật chung cho một số đối tượng là Cán bộ cơ sở.

- Hoạt động phối hợp trong công tác hòa giải còn nhiều hạn chế. Nguyên nhân do chính quyền địa phương không yêu cầu hỗ trợ hoặc không hướng dẫn đối tượng liên hệ đến Trung tâm, Chi nhánh để được cử người hỗ trợ hòa giải.

- Năm 2010 là năm Trung tâm có sự biến động lớn về tổ chức. Hiện tại Trung tâm khuyết Giám đốc (Giám đốc cũ đã chuyển công tác), một Trợ giúp viên là Phó Giám đốc Trung tâm đang theo học Lớp Cao cấp lý luận chính trị, một phó Giám đốc phải kiêm nhiệm Trưởng Chi nhánh số 01 ở Ba Tri và sau đó là Chi nhánh số 03 ở Bình Đại, do đó đã ảnh hưởng không nhỏ đến hoạt động của Trung tâm và của cả Chi nhánh. Đến nay, đội ngũ Trợ giúp viên thực hiện trợ giúp pháp lý chuyên trách của Trung tâm trợ giúp pháp lý 04 người, chuyên viên là 13 người, phần lớn là cán bộ trẻ mới tốt nghiệp chưa có nhiều kinh nghiệm cũng như kỹ năng trợ giúp pháp lý.

- Trang thiết bị và phương tiện làm việc, cơ sở vật chất của Trung tâm và Chi nhánh cũng chưa đảm bảo đầy đủ để hoạt động được tốt và thuận lợi.

- Dự án “Hỗ trợ hệ thống Trợ giúp pháp lý ở Việt Nam, 2005-2009” đã kết thúc và chưa có sự hỗ trợ của dự án mới, hiện nay với các khoản thù lao chi cho Cộng tác viên theo quy định của Nhà nước đã không khuyến khích được sự tham gia tích cực của Cộng tác viên. Vì vậy đã phần nào ảnh hưởng đến kết quả về số lượng và chất lượng tham gia hoạt động của cộng tác viên của Trung tâm.

Phương hướng hoạt động những tháng cuối năm 2010

- Đối với công việc thường xuyên, Trung tâm tiếp tục thực hiện trợ giúp pháp lý cho tất cả các người thuộc đối tượng được TGPL theo quy định của luật Trợ giúp pháp lý khi họ có yêu cầu, đảm bảo cung cấp cho người được TGPL một dịch vụ với chất lượng tốt nhất, nhanh chóng và đúng pháp luật;

- Đối với những công việc khác trung tâm sẽ tiếp tục hoàn tất trong những tháng cuối năm như: Tổ chức họp tổng kết Hội đồng phối hợp liên ngành, họp tổng kết hoạt động tham gia tố tụng của luật sư và Trợ giúp viên pháp lý; tổ chức 01 lớp tập huấn kiến thức pháp luật cho thành viên Ban Chủ nhiệm Câu lạc bộ Trợ giúp pháp lý theo kinh phí của Quỹ trợ giúp pháp lý; xây dựng Kế hoạch công tác năm 2011 và lập dự toán kinh phí chi ngân sách năm 2011;

- Tiếp tục khảo sát, chuẩn bị điều kiện để thành lập chi nhánh 04 tại huyện Chợ Lách trong năm 2011.

Nhằm phát huy những kết quả đã được, hạn chế tối ưu những khó khăn, tồn tại thường gặp trong thời gian qua thì trong năm 2011 tới Trung tâm cũng đưa ra những phương hướng cụ thể sau: kiểm tra, rà soát lại đội ngũ cộng tác viên về tiêu chuẩn, điều kiện tham gia trợ giúp pháp lý để thực hiện cộng tác có hiệu quả đối với lực lượng cộng tác viên tránh tình trạng chạy theo số lượng bỏ qua chất lượng; xây dựng kế hoạch và củng cố lực lượng Trợ giúp viên và Luật sư – cộng tác viên, đẩy mạnh công tác truyền thông pháp luật về trợ giúp pháp lý nhất là trợ giúp pháp lý hình thức tư vấn pháp luật và tham gia tố tụng đối với nhân dân, đặc biệt là tập trung ở vùng sâu, vùng xa; tăng cường công tác truyền thông về trợ giúp pháp lý qua báo đài phát thanh truyền hình. Chú trọng tập trung nâng cao chất lượng chuyên môn nghiệp vụ của cán bộ trong Trung tâm, hướng dẫn nghiệp vụ nâng cao kiến thức pháp luật, kỹ năng đội ngũ trợ giúp pháp lý cho đội ngũ trợ giúp viên pháp lý, nâng cao chất lượng vụ việc đối với mọi hình thức trợ giúp pháp lý.